ذبيح الله صفا

1591

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

ازين خواهد آمد . از كتابهاى معتبر ديگر در تذكرهء شاعران كتاب نفائس المآثر است از مير علاء الدولهء حسنى سيفى قزوينى متخلص به « كامى » كه شرح حالش بعد ازين گفته خواهد شد . ديگر كتاب پرارزش تحفهء سامى است از ابو النصر سام ميرزا متخلص به سامى پسر شاه اسمعيل اول كه بسال 957 در يك مقدمه و يك تنبيه و هفت صحيفه و خاتمه تأليف شده و ازين بابت كه حاوى شرح احوال شاعرانى از طبقات مختلف در اواخر عهد تيمورى و بايندرى و آغاز دوران صفويست بسيار قابل استفاده است . شرح حال سامى بعد ازين خواهد آمد . ديگر كتاب مشروح و پرارزش هفت اقليم است از محمد امين بن احمد رازى كه بسال 1002 در هند تأليف كرده و در آن ضمن بيان اطلاعات جغرافيايى و تاريخى هريك از اقليمهاى هفتگانه بذكر احوال بزرگان آن اقليمها و شاعران و ذكر نمونهاى اشعار آنان توجه نموده است . اين كتاب در تهران ( مغلوط ) و هند ( ناتمام ) بطبع رسيده است . چند سال بعد از تأليف هفت اقليم يعنى بسال 1028 ، عبد النبى فخر الزمانى قزوينى متخلص به نبى كتاب مشهور خود ميخانه را تأليف كرد . وى بناى خود را بر نوشتن ترجمهء احوال شاعرانى نهاد كه ساقىنامه‌يى ترتيب داده باشند و نقل ساقىنامهاى آنان . اين كتاب كه از آن باز در ذيل نام مؤلف سخن خواهم گفت ، دوبار ( لاهور 1926 ميلادى و تهران 1340 خورشيدى ) چاپ شد و خوشبختى فخر الزمانى در آنست كه كتابش هر دوبار بكوشش دو دانشمند مطلع يعنى مرحوم پرفسور محمد شفيع ( پاكستان ) و آقاى احمد گلچين معانى ( ايران ) بزيور طبع آراسته گرديد . كتاب معتبر ديگر در ترجمهء احوال شاعران كتاب تذكرهء نصرآبادى است دربارهء شاعران عهد صفوى كه بنام شاه سليمان ميان سالهاى 1083 - 1090 در يك مقدمه و پنج صف و خاتمه تأليف شده است . دربارهء اين كتاب و مؤلف